ÇEŞİTLİ VAKIF VE DERNEKLER İLE İŞBİRLİĞİ PROTOKOLLERİ ARACILIĞIYLA YÜRÜTÜLEN MÜFREDAT DIŞI ETKİNLİKLER
dayanak gösterilen düzenlemelerin amaç ve kapsamını aştıkları belirtilerek, protokol
ve/veya işlemlerin iptali ve yürütmenin durdurulmasına yönelik kararlar alınıyor.138 Kararlarda aşağıdaki saptamalar ve gerekçeler ön plana çıkıyor:
“[B]ir kamu hizmeti olan eğitim öğretim hizmetinin yürütülmesinden, gözetim ve denetiminden, eğitim ve öğretim programlarının hazırlanması, uygulanması ve güncellenmesi ve öğrencilere belirli değerlerin kazandırılmasından asıl olarak Milli Eğitim Bakanlığı sorumludur.”139
“Protokol çerçevesinde (...) idarenin yükümlülüğünün daha çok Vakfın faaliyetlerine imkan
tanıması, taşra teşkilatı ile gerekli olan koordinasyonun sağlanması ve katılımın sağlanmasına yönelik olduğu, Vakfın ise faaliyet ve etkinliklerin yürütülmesinden sorumlu olduğu
görülmüştür.”140
“Dava konusu işlem ve Protokol çerçevesinde (...) idarenin yükümlülüğünün daha çok Vakfın
faaliyetlerine imkan tanıması, Protokol kapsamında yürütülecek faaliyetlerde Vakıf görevlilerinin çalışmalarına gerekli desteğin verilmesine yönelik olduğu, Vakfın ise seminerlerin
yürütülmesinden, il içi veya il dışı geziler, ziyaretler ve piknik programları ile öğrenci ailelerinin katılacağını eğitim ve seminerlerin düzenlenmesinden sorumlu olduğu görülmüştür.”141
“Bu bağlamda; davaya konu protokol ile örgün eğitim kapsamındaki (...) etkinliklerin, Devletin faaliyet alanı içinde, bizzat vakıf yetkilileri eliyle yürütülmesi, eğitim ve öğretim sürecine diğer kurum, kuruluş ve bireylerin katılımını aşar niteliktedir. Bu durum, bir kamu
hizmeti olan eğitim öğretim hizmetinin, Devletin hizmet alanı içerisinde ancak memurlar
ve diğer kamu görevlileri eliyle yürütüleceğini kurala bağlayan Anayasanın amir hükmüne
aykırılık teşkil edecektir.”142
Anılan davalarda, örgün eğitim yönünden iptal ve yürütmenin durdurulması kararı alınırken, yaygın eğitim yönünden “[idari işlemin] uygulanması halinde giderilmesi güç
veya olanaksız zararların doğması ve açıkça hukuka aykırı olması koşullarının birlikte
gerçekleşmediği anlaşıldığından” yürütmenin durdurulması istemi reddediliyor.
Bahsi geçen iki protokolde de, protokollerin imzalandığı dönemde geçerli olan Milli Eğitim Bakanlığı’nın Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname
(KHK) dayanaklar arasında yer alıyor.143 MEB HBÖGM’nin görev ve yetkilerini düzenleyen maddede, faaliyet alanı zorunlu eğitim dışı; yaygın eğitim ve açıköğretim; örgün
eğitim sistemine girmemiş, herhangi bir eğitim kademesinden ayrılmış veya bitirmiş
vatandaşlar için eğitim ve öğretim olarak yer alıyor. Oysa hem Hizmet Vakfı hem de
Ensar Vakfı ile imzalanan protokollerin amaç ve kapsam bölümlerinde yaygın eğitim
kurumlarına ek olarak örgün eğitim kurumlarına da yer verilmiştir. Bu durum, örgün
eğitim yönünden durdurma kararlarında etkili olmuştur.
138 Kararlarda protokollerin örgün eğitime dair kısımları yönünden yapılan değerlendirmede Anayasa’nın 2, 42 ve 128. maddeleri;
1739 sayılı Milli Eğitim Temel Kanunu’nun 2, 3, 4, 17, 18, 42, 53, 56. maddeleri; 652 sayılı Milli Eğitim Bakanlığı’nın Teşkilat ve
Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’nin 2 ve 27. Maddeleri incelenerek dayanak gösteriliyor.
139 Danıştay 8. Dairesinin 03.04.2018 tarihli 2017/6285 Esas sayılı kararı; Danıştay 8. Dairesinin 03.04.2018 tarihli 2017/6650 Esas
sayılı kararı; Danıştay 8. Dairesinin 13.09.2018 tarihli 2017/7712 Esas sayılı kararı.
140 Danıştay 8. Dairesinin 03.04.2018 tarihli 2017/6285 Esas sayılı kararı; Danıştay 8. Dairesinin 03.04.2018 tarihli 2017/6650 Esas
sayılı kararı.
141 Danıştay 8. Dairesinin 13.09.2018 tarihli 2017/7712 Esas sayılı kararı.
142 Danıştay 8. Dairesinin 03.04.2018 tarihli 2017/6285 Esas sayılı kararı; Danıştay 8. Dairesinin 03.04.2018 tarihli 2017/6650 Esas
sayılı kararı; Danıştay 8. Dairesinin 13.09.2018 tarihli 2017/7712 Esas sayılı kararı.
143 MEB HBÖGM’nin görev ve yetkileri, 10.07.2018 tarihli 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin 309. maddesinde, 652 sayılı
KHK’nın 12. maddesinde olduğu gibi yer alıyor.
51