Ç e ş i tl i Va k ı f v e D e rn e k l e r i l e İ ş b i rl i ğ i Prot okoller i Aracılığıy la Y ür üt ülen M üf redat D ışı Et kinlikler
E Ğ İ T İ M D E Ç O Ğ U LC U LU K V E Ç O C U Ğ U N D İ N V E YA İ N A N Ç ÖZ G Ü R LÜ Ğ Ü AÇ I S I N DA N B İ R İ N C E L E M E
İlgili kararlarda, yaygın öğretimle ilgili karara istinaden
yazılan karşı oyda, protokolün tarafı olan vakıfların
amaçları, faaliyet alanları ve donanımları bakımından
değerlendirilmesi gerektiği ifade ediliyor.
Örgün eğitimle ilgili karara istinaden yazılan karşı oy ise, yetki devri olup olmadığının
araştırılması gerektiğini savunuyor.
Ensar Vakfı ve Antalya İl Milli Eğitim Müdürlüğü arasındaki protokol de, Antalya 4.
İdare Mahkemesi tarafından yukarıda alıntılanan gerekçelerle ve 2017/6285 sayılı karara
atıfta bulunarak iptal edilmiştir. Karara ilişkin değerlendirmede, “Davaya konu protokolde
ise muğlak ve sınırları belirsiz bir ifade tarzı ile örgün eğitim kapsamındaki pek çok etkinliğin, Ensar Vakfı yetkilileri eliyle yürütülmesi öngörülmüştür” ifadesi de yer alıyor.144
Belirli eğitim kurumları bakımından yürütmesi durdurulan, kapsadığı diğer eğitim kurumları açısından durdurma istemi reddedilen diğer bir protokol TÜGVA ile MEB DÖGM
arasında imzalanan, değerler eğitimi ve sosyal etkinlikler konulu protokoldür. Dava, protokolün; “protokol kapsamındaki faaliyetler ile ilgili usul ve uygulama esaslarının resmi/özel temel eğitim ve ortaöğretim kurumlarına duyurulması” ile ilgili MEB DÖGM işleminin; ayrıca
protokol çerçevesinde “ortaokul ve liselerde Medeniyet ve Düşünce Kulübü kurulması ve danışman hoca atanmasına ilişkin” Şanlıurfa Valiliği işleminin iptali ve yürütmesinin durdurulması istemiyle açılmıştır. Görev ve yetki alanı imam hatip liselerini içeren hizmet birimi olan
MEB DÖGM145 ile imzalanan protokolün amaç ve kapsam bölümlerinde MEB’e bağlı resmi
ve özel tüm temel eğitim ve ortaöğretim kurumlarına yer verilmiştir. Ayrıca, protokolde tüm
ortaokullarda ve ortaöğretim kurumlarında “açılması teklif edilecek olan ‘Medeniyet ve Değerler Kulübü’, ortaöğretim kurumlarında açılması teklif edilecek ‘Medeniyet ve Düşünce Kulübü’ faaliyetleri”nin yürütülmesi, okulların yükümlülükleri arasında sayılmıştır. Danıştay 8.
Daire tarafından verilen karar, MEB DÖGM’in yetki alanını düzenleyen, 652 sayılı KHK’nın
10. maddesini dikkate alarak, protokolün ve anılan işlemlerin imam hatip okullarına ilişkin
kısmı yönünden istemi reddetmiş; anılan diğer eğitim kurumları yönünden ise yetki unsuru
vurgulanarak hukuka aykırılık tespitiyle yürütmenin durdurulmasına karar vermiştir.
Siverek Öğrenci Derneği ile imzalanan protokolün iptali ve yürütmesinin durdurulması istemiyle açılan davada, davacı, ret kararına itirazında, Siverek İlçe Milli Eğitim
Müdürlüğü’nün protokol imzalama yetkisi bulunmadığını belirtmiştir. Bu doğrultuda,
yürütmenin durdurulmasına karar veren Gaziantep Bölge İdare Mahkemesi, kararında
Milli Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği’nin 4, 78, 212 ve 227. maddelerine ve yetki unsuruna atıfta bulunmuştur. Protokolün örgün eğitim kurumları olan
ortaöğretim kurumlarına yönelik olduğunun altını çizen kararda, “[İ]lçe milli eğitim
müdürlerine, örgün eğitim kurumlarında uygulanmak üzere diğer resmi ve özel kurum
ve kuruluşlarla işbirliği amaçlı protokol düzenleme yetkisi verilmediğinden, dava konusu işlemde yetki yönüyle hukuka uyarlık bulunmamaktadır.” saptaması yer almıştır.146
144 Antalya 4. İdare Mahkemesinin 04.06.2020 tarihli 2019/115 Esas ve 2020/294 Karar sayılı kararı.
145 10.07.2018 tarihli ve 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin 307. maddesine göre, MEB DÖGM’nin görev ve yetkileri imam
hatip liselerinin yönetimini ve öğrencilerinin eğitim-öğretimine yönelik çalışmaları kapsar. Ayrıca, ilköğretim, ortaöğretim ve
yaygın eğitim kurumlarında din kültürü ve ahlâk eğitim ve öğretimine ait programlar ile ders kitaplarının, eğitim araç-gereçlerinin hazırlanması MEB DÖGM’nin yetki ve sorumlulukları arasındadır.
146 Gaziantep Bölge İdare Mahkemesi 4. İdari Dava Dairesinin 12.03.2020 tarihli Y.D İtiraz No: 2020/179 sayılı kararı.
52