Birleşmiş Milletler
CRPD/C/GC/4
Bölüm II, para. 80) ve BM İnsan Hakları Eğitimi On Yılı Eylem Planı (para. 2)
ışığında yorumlandığı takdirde Ekonomik, Sosyal ve Kültürel Haklara ilişkin
Uluslararası Sözleşme’nin amaç ve hedeflerine uygun olmasını sağlamakla
yükümlüdür. Bu metinler, toplumsal cinsiyet eşitliği ve çevreye saygı gibi ek
unsurları da içermektedir.5 Eğitim hakkının sağlanması, içeriğin yanı sıra bir erişim
meselesidir, anlayış ve hoşgörü gibi birçok değerin desteklenmesi için çaba
harcanmalıdır.6 Kapsayıcı eğitim, herkes için karşılıklı saygı ve değeri arttırmayı ve
eğitim kurumunun kültürünün ve müfredatın kendisinin, çeşitliliğin değerini
yansıttığı eğitim ortamları oluşturmayı hedeflemektedir.
16. Madde 24 (1) (b) gereğince, eğitim, engelli bireylerin kişilik, yetenek ve
yaratıcılıklarının yanı sıra zihinsel, fiziksel ve iletişim yeteneklerin tam
potansiyeline erişmesine yönlendirilmelidir. Engelli kişilerin eğitimi, çoğunlukla,
onların fiziksel veya algılanan zayıflıkları dolayısıyla potansiyellerinin kısıtlı
imkânlar sağladığına dair olumsuz varsayımlara dayalı, eksik bir yaklaşıma
odaklanır. Taraf Devletler, engelli her bireyin kendine özgü güçlü yönlerini ve
yeteneklerini geliştirmek için fırsatların yaratılmasını desteklemelidir.
17. Madde 24 (1) (c) gereğince, eğitim hedefleri, engelli bireylerin özgür bir topluma
tam ve etkili bir şekilde katılımını sağlamaya yönlendirilmelidir. Komite, Çocuk
Hakları Sözleşmesi Madde 23 (3)’ü hatırlatarak, engelli çocuklar için, eğitime etkili
bir şekilde erişmeye yönelik yardım sağlanmasının önemini vurgulamaktadır. Bu
eğitim, engelli çocukların en yüksek seviyede sosyal bütünleşme ve bireysel
gelişimini
amaçlamaktadır.
Taraf
Devletler,
bireysel
destek
ve
makul
uyumlaştırmanın öncelikli olduğunu ve zorunlu eğitim seviyelerinin tümünde
ücretsiz olması gerektiğini tanımalıdır.
5
6
Ekonomik, Sosyal ve Kült��rel Haklar Komitesi, Genel Yorum No. 13.
Çocuk Hakları Komitesi, Genel Yorum No. 1 (2001).