Birleşmiş Milletler
CRPD/C/GC/4
kardeşler ve diğer akrabalar, ilişkileri dolayısıyla engellilik üzerinden ayrımcılığa
maruz kalabilmektedir. Her türlü ayrımcılığı gidermek için gereken tedbirler, eğitim
kurumları ve toplum içerisindeki yasal, fiziksel, iletişimsel, dilsel, sosyal, mali ve
davranışsal engellerin tanımlanması ve kaldırılmasını içermektedir. Ayrımcılığa
uğramama hakkı, ayrı tutulmama hakkı ile makul uyumlaştırma hakkını içerir ve
erişilebilir öğrenme ortamları ve makul uyumlaştırma yükümlülüğü kapsamında
anlaşılmalıdır.
14. Silahlı çatışma, insani acil durumlar ve doğal afetler, kapsayıcı eğitim hakkı
üzerinde orantısız bir etkiye sahiptir. Taraf Devletler, acil durumlarda okul
güvenliğini tamamıyla sağlamak için, engelli öğrencilere duyarlı, kapsayıcı risk
azaltma stratejileri benimsemelidir. Bu tür durumlarda oluşabilecek geçici öğrenim
ortamları da, engelli kişilerin, özellikle engelli çocukların, başkalarıyla eşit şekilde
eğitim alma hakkını sağlamalıdır. Bu ortamlar, eğitim materyalleri, standart okul
olanakları, danışma hizmeti ve sağır öğrenciler için yerel işaret dili eğitimine erişimi
sağlamalıdır. Engelli Hakları Sözleşmesi Madde 11’e uygun olarak ve bu tür
ortamlarda cinsel şiddet riskinin arttığı göz önüne alındığında, engelli kadınlar ve
küçük yaştaki engelli bireyler için öğrenme ortamlarının güvenli ve erişilebilir
olmasını sağlamak için tedbirler alınmalıdır. Acil durumlarda tahliyelerinin
olanaksızlığına dayanılarak engelli öğrenenlerin eğitim kurumlarına erişimleri
reddedilmemeli ve eğitim ortamları, onlar için makul şekilde uyumlaştırılmalıdır.
15. Madde 24 (1) (a)'nın gerçekleştirilmesi için ve İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi,
Ekonomik, Sosyal ve Kültürel Haklara ilişkin Uluslararası Sözleşme ve Çocuk
Haklarına Dair Sözleşme uyarınca, eğitim; insan potansiyelinin, haysiyet ve öz
değer duygusunun tam olarak geliştirilmesi ile insan hakları ve insan çeşitliliğine
saygının güçlendirilmesine odaklanmalıdır. Taraf Devletler, eğitimin, Herkes için
Eğitim Hakkındaki Dünya Beyannamesi (Madde 1), Çocuk Haklarına dair Sözleşme
(Madde 29 (1)), Viyana Bildirgesi ve Eylem Programı (Bölüm I, paragraf 33 ve