Birleşmiş Milletler
CRPD/C/GC/4
ayrımcılık, damgalama veya önyargının eğitim hakkına engel olmadığına dair özel
tedbirler almalıdır. Ders kitaplarında ve müfredatta zararlı toplumsal cinsiyet
ve/veya sakatlık kalıp yargıları ortadan kaldırılmalıdır. Eğitim, ataerkil toplumsal
yapıyı devam ettiren geleneksel toplumsal cinsiyet görüşleri ile mücadelede hayati
bir rol oynamaktadır.17 Taraf Devletler, engelli kadın ve kız çocukların gelişim,
ilerleme ve güçlendirilmeleri için eğitim ve rehabilitasyon hizmetlerine erişimlerini
ve söz konusu sistemler içinde kalmalarını sağlamalıdır.
47. Madde 7, engelli çocuklarla ilgili tüm eylemlerde, çocuğun üstün yararı birincil
derecede gözetilmelidir. Üstün yarar kavramı, çocuğun bütün insan haklarından tam
ve etkili biçimde yararlanmasını ve bütünsel gelişimini sağlamayı amaçlamaktadır.
18
Engelli bir çocuğun üstün yararının belirlenmesinde, çocuğun kendi görüşleri ve
bireysel kimliği, çocuğun aile hayatının, bakımının, güvenliğinin muhafaza
edilmesi, herhangi bir hassasiyeti olup olmadığı ve çocuğun sağlık ve eğitim hakkı
göz önünde bulundurulmalıdır. Çocuk Haklarına Dair Sözleşme, çocuğun üstün
yararının, eğitim politikaları ve düzenlemelerinin temeli olması gerektiğini
onaylamaktadır. Madde 7 (3) ayrıca, engelli çocukların görüşlerini ifade etme
hakkına sahip olduğunu; kendilerini ilgilendiren tüm konulardaki görüşlerinin diğer
çocuklarla eşit şekilde, kendi yaşlarına ve olgunluklarına uygun olarak alınması
gerektiğini; ek olarak, engele -ve yaşa- uygun yardımın sağlanması gerektiğini
belirtti. Çocuğun eğitime katılma hakkının teminat altına alınması, engelli çocuklara
da uygulanmalı ve bu, sınıf pedagojisi gözetilerek, kendi bireyselleştirilmiş eğitim
planlarında, okul konseyleri aracılığıyla okul politikaları ve sistemlerinin
geliştirilmesi
ile birlikte daha geniş bir eğitim politikasının geliştirilmesiyle
sağlanabilir.19
Kadına Karşı Ayrımcılığın Önlenmesi Komitesi, “Concept note on the draft general recommendation on
girls’/women’s right to education” (2014).
18
Çocuk Hakları Komitesi, Genel Yorum No. 14, Çocuğun yüksek yararının birinci planda dikkate
alınması hakkı.
19
A.g.e., Genel Yorum No. 12, Çocuğun katılım hakkı.
17