Birleşmiş Milletler
CRPD/C/GC/4
48. Madde 8, engelli kadınları ve kız çocukları, zihinsel engellileri ve yoğun destek
gereksinimi olan kişileri hedef alan kalıp yargıları, önyargıları ve zararlı
uygulamaları cezalandırmaya yönelik tedbirler önermektedir. Kalıp yargılar,
önyargılar ve zararlı uygulamalar, eğitim sistemine erişimi ve etkin öğrenmeyi
engeller. Komite, bazı ebeveynlerin engelliliğin niteliğine ilişkin farkındalık ve
anlayış eksikliği nedeniyle engelli çocuklarını kapsayıcı okullardan uzaklaştırdıkları
uygulamalara işaret eder. Taraf Devletler, toplum hayatında çeşitlilik ve dâhil olma
kültürünü oluşturmak ve engelli/engelli olmayan tüm öğrenciler, ebeveynleri,
öğretmenleri, okul idareleri ve toplumun tümüne nitelikli eğitimi sağlamak için
kapsayıcı eğitimin altını çizen tedbirler almalıdır. Taraf Devletler, eğitim sisteminin
her kademesinde, ebeveynler arasında ve daha geniş bir kesimde engelli kişilerin
haklarına saygı duyma tutumunun geliştirilmesi için mekanizmaların kurulmasını
sağlamalıdır. Sivil toplum, özellikle engelli kişileri temsil eden örgütlenmeler, tüm
bilinçlendirme faaliyetlerine katılmalıdır.
49. Madde 9 ve 24 birbiriyle yakından ilgilidir. Erişilebilirlik, engelli kişilerin topluma
tam ve eşit katılımının ön şartıdır. Engelli kişiler, okullar ve diğer tüm eğitim yerleri
de dâhil erişilebilir bir ortam, toplu taşıma, hizmet, bilgi ve iletişim teknolojileri
olmaksızın kapsayıcı eğitim hakkından etkin şekilde yararlanamazlar. Eğitim
yöntem ve araçları erişilebilir olmalı ve eğitim erişilebilir ortamlarda yapılmalıdır.
Engelli öğrencilerin tüm öğrenim ortamı, dahil olmayı teşvik edecek şekilde
tasarlanmalıdır. Kapsayıcı eğitim aynı zamanda erişilebilirliği ve evrensel tasarımı
teşvik etmek için güçlü bir araçtır.
50. Komite, Taraf Devletlerin kanun önünde eşit tanınmaya ilişkin Genel Yorum No.1’e
dikkat çekmekte ve kapsayıcı eğitimin engelli öğrencilere, özellikle de psiko-sosyal
veya zihinsel engelli olanlara, istek ve tercihlerini ifade etme fırsatı sağladığını
vurgulamaktadır. Taraf Devletler, kapsayıcı eğitimin, engelli öğrencilerin hukuki
ehliyetlerini kullanma konusunda özgüvenlerini geliştirmesini ve gelecekteki destek