karşılamadığı, dolayısıyla etkili bir hukuki çözüm sunamadığı yönlü eleştiriler
almaktadır14,15,16.
tarihinde konuyla ilgili yapılmak istenen basın açıklaması engellenmek istendi,
gözaltılar yaşandı.
OHAL uygulamasında işçiler ve sendikalar çeşitli baskı, engelleme ve
tehditlerle yüz yüze kalmıştır. OHAL bahane edilerek birçok sendikal faaliyet
ve işçi eylemi yasaklanmış veya engellenmiştir. DİSK’in hazırladığı bir raporda,
konfederasyon üyesi ve diğer sendikaların yaşadığı engellemelerden bazı
örnekler şöyle sıralanmıştır:
■ Aynı sendikaya üye oldukları için işten çıkarılan, Kandıra’da kurulu Yüksel
Endüstri Fabrikası işçilerinin, 30 Kasım 2016 tarihinde, fabrika önünde yapmak
istediği basın açıklamasına, OHAL gerekçesiyle polis müdahale etti. Sendikanın
çok sayıda üye, yönetici ve temsilcisi gözaltına alındı.
■ Türkiye İşçi Sendikaları Konfederasyonu (Türk-İş) üyesi Belediye-İş
Sendikası’nda örgütlendikleri için işten çıkarılan ve aylardır protestolarını
devam ettiren Avcılar Belediyesi işçileri, OHAL’den hemen sonra, 21 Temmuz
2016 sabahı zabıtaların engeliyle karşılaştı. İşçilerin çadır kurmaları OHAL
gerekçesiyle engellendi.
■ DİSK üyesi Gıda-İş Sendikası tarafından Nisan 2016 tarihinde Rize’de
“Çaykur’da Mevsimlik İşçiye Kadro” talebiyle başlatılan imza kampanyası,
Ağustos 2016’da Artvin Valiliği tarafından, OHAL gerekçesiyle engellendi.
■ DİSK üyesi Limter-İş Sendikası’nın Tuzla Organize Sanayi Bölgesi’nde faaliyet
gösteren Tedi A.Ş işçilerini örgütlemesi üzerine, işveren, Tuzla’da bulunan
işyerindeki 43 işçiden 27’si, Topkapı’daki diğer işyerinde ise 20 işçiden 3’ünü
işten çıkardı. Atılan işçiler, işyeri önünde kurdukları çadırda direnişe geçti. 12
Ağustos 2016’da direnişin 10. gününde direniş yerine gitmek isteyen işçiler,
özel güvenlik ve çevik kuvvet polisleri tarafından engellendi. Gerekçe olarak ise
OHAL yasakları ve Valiliğin emri gösterildi. Bunun üzerine işçiler, işyerine 100
metre uzakta bulunan yerde direnişe devam etti.
■ DİSK üyesi Nakliyat-İş Sendikasının MSC/MEDLOG Lojistik işyerindeki
örgütlenmesinde yaşanan sorunlar üzerine, sendikalı çalışma haklarına sahip
çıkmak ve yaşananları protesto etmek için, işyerinin önünde beklemeleri, OHAL
gerekçesi gösterilerek yasaklandı. Ardından, Gemlik Meydanı’nda 28 Eylül 2016
14 https://hrf.org/wp-content/uploads/2019/06/Turkey-ECtHR-Report_April-2019.pdf
15 https://www.amnesty.org/download/Documents/EUR4492102018ENGLISH.PDF
16 https://www.turkeylitigationsupport.com/blog/2019/10/15/access-to-justice-in-turkey-a-review-of-the-state-of-
■ Birleşik Metal-İş Sendikası ile Endüstriyel Metal İşverenleri Sendikası (EMİS)
arasında devam eden toplu iş sözleşme sürecinde, Gebze’de, 11 Aralık 2016
tarihinde yapılmak istenen toplantı, OHAL yasağı gerekçe gösterilerek engellendi.
■ Kamu Emekçileri Konfederasyonu’nun (KESK) 10-11 Aralık 2016’da Mersin,
Samsun Van, İstanbul ve İzmir’de yapmak istediği, kamuda yaşanan ihraçlar ve
OHAL uygulamalarına karşı mitingler, valilikler tarafından OHAL gerekçesiyle
yasaklandı.
■ Türk-İş üyesi Petrol-İş Sendikası’nın, 26 Aralık 2016 tarihinde, Türkiye
Petrolleri işyerindeki (TP) sondaj, kuyu tamamlama ve jeofizik operasyonlarının,
Ocak 2017’den itibaren TPIC’e devredilmesine karşı, Enerji ve Tabi Kaynaklar
Bakanlığı önünde yapacağı basın açıklaması, OHAL gerekçesiyle engellendi.
Ankara Valiliği, terör eylemi olabileceğini belirterek bakanlık önünde açıklamaya
izin vermezken Batman ve Adıyaman›daki işçilerin de Ankara›ya gitmesi
engellendi.
■ Nakliyat-İş Sendikası tarafından 31 Aralık 2016 tarihinde, Kocaeli Gebze’de, üye
işçilerin asgari ücrete ilişkin taleplerini dile getirmek için Kaymakamlığa yaptığı
başvuru, Kocaeli Valiliği OHAL Bürosu’nun, 31 Aralık 2017 tarihine kadar tüm
eylemleri yasakladığı gerekçesiyle reddedildi.
■ Uzun yıllardır, geleneksel olarak, kentlerin merkezi alanlarında düzenlenen
1 Mayıs mitingleri, 2017’de Adana, Çorum, Gaziantep, Hakkâri gibi çeşitli
Anadolu kentlerinde valiliklerin aldığı eylem yasağı kararları nedeniyle
gerçekleştirilemedi. Valilikler, 1 Mayıs’ı da içine alan tarih aralıklarında, kentte
yapılacak her türlü eylemi, “terör örgütlerinin yaratabileceği güvenlik sorunları
vb.” gerekçelerle yasakladı.
emergency-inquiry-commissionnbsp
26
OH A L REJİMİNDE İŞÇİLERİN KOLLEK TİF H A K L A RI
AV R U PA K Ö K E N L I / İ L I Ş K I L I İ Ş L E T M E L E R D E S E N D I K A L Ö R G Ü T L E N M E H A K L A R I
T Ü R K I Y E ’ D E K I E M E K H A K İ H L A L L E R I TA B L O S U
27