■ DİSK tarafından 7 Haziran 2017 tarihinde çeşitli illerde düzenlenen “Kıdem
Tazminatı İş Güvencemizdir, Dokunma” konulu eş zamanlı basın açıklamaları
Gaziantep’te OHAL gerekçesiyle engellendi.
■ Petrol-İş’in örgütlü olduğu ve ülkenin tek petrokimya tesisi olan İzmir/
Aliağa Petkim’de devam eden toplu sözleşme görüşmelerinde anlaşma
sağlanamaması üzerine, 19 Haziran 2017 tarihinde eyleme geçen işçilere polis
müdahale etti. Şube Başkanı ve şube yöneticilerinin de aralarında bulunduğu
sendika yöneticileri, darp edilerek gözaltına alındı.
■ 9 farklı ilde irili ufaklı imalat atölyelerinde çalışan ayakkabı dikim işçileri,
Eylül 2017’nin ilk günlerinde sigortasız çalışma, 12 saati geçen çalışma
süresi ve ücret düşüklüğü nedeniyle eylemler gerçekleştirdi. İşçiler, atölyeler
arasında yürüyüşler düzenleyip diğer işçilerin de greve katılmalarını
sağlamak istedi fakat polis, OHAL gerekçesiyle işçilerin çağrılmasına izin
vermedi. Buna rağmen, işçiler eylemlerine devam etti. Adana’daki eylemin
en önemli unsurlarından bir tanesi, Türkiyeli ve Suriyeli işçilerin birlikteliğini
sağlamasıydı.
■ 21 Ekim 2017 tarihinde, işten çıkarılan Şişecam Kırklareli Cam Fabrikası
işçilerinin İstanbul’daki sendika genel merkezine doğru başlatmış oldukları
yürüyüş, Tekirdağ Valiliği tarafından OHAL gerekçesiyle yasaklandı.
■ KESK Ankara Şubeler Platformu üyeleri, 21 Ekim 2017 tarihinde, OHAL ve
KHK’lara karşı basın açıklaması ve oturma eylemi yapmak üzere, Sakarya
Caddesi’nde bir araya geldi. Güvenlik güçleri, Ankara Valiliği’nin burada basın
açıklaması yapılmasını yasakladığı gerekçesiyle açıklamayı sendika binası
önünde yapabileceklerini bildirdi. Sendika binasına doğru yürürken pankart
açan platform üyelerine polis, biber gazı ve plastik mermiyle müdahale etti.
■ 26 Aralık 2017’de, İzmit’te, Posco Assan fabrikasındaki 88 işçinin, BMİS’te
örgütlendikleri için işten çıkartılmasını protesto için Ankara›ya doğru
başlattıkları yürüyüşe polis müdahale etti. 30 işçi ve aralarında BMİS genel
başkanı Adnan Serdaroğlu’nun da bulunduğu sendika yöneticileri, darp
edilerek gözaltına alındı.
Kaynak: Belirsiz -
güçlerince engellendi. Özellikle başkent Ankara’da
(2017 - Adana Ayakkabı
Dikiş Sayacı İşçileri)
süreklileşmiş yasak nedeniyle çeşitli emek kesimlerinin
seslerini duyurması neredeyse olanaksız hale geldi ya da
ağır bir bedelle karşılaştı. Sadece 2017 yılında Ankara’da 154 gösteriye güvenlik
güçlerince müdahale edilmiş, bu müdahalelerin çoğunluğu, kamu emekçilerinin
işe geri dönüş taleplerini dile getirdikleri Yüksel Caddesi’ndeki gösterilere
yapılmıştır.17 KHK ile ihraç edilen akademisyen Nuriye Gülmen’in başlattığı ve
KHK ile ihraç edilenlerin devam ettirdiği “İşimi Geri İstiyorum” eylemi, her gün
gerçekleşen gözaltılarla Ağustos 2019 başında, bininci gününe ulaştı, 2020
yılında da aralıklarla devam etmektedir.
OHAL’de Grev Hakkı18
OHAL döneminde en yaygın ihlal edilen işçi haklarından bir diğeri ise grev hakkı
olmuştur. Adalet ve Kalkınma Partisi (AKP), 2002 ile OHAL öncesine kadar
toplam sekiz grevi ertelemişken sadece bir yıllık OHAL uygulaması boyunca,
yedi büyük grev milli güvenlik, genel sağlık ve finansal istikrarı bozucu olduğu
17 Eşit Haklar İzleme Derneği “Toplantı ve Gösteri Hakkı İzleme Raporu-2017” [https://www.esithaklar.org/wp-content/uploads/2019/06/Toplanti_Gosteri_Hakki_2017.pdf] (erişim: 26.08.2019)
18 Bu bölümün hazırlanmasında büyük ölçüde şu kaynaktan yararlanılmıştır: “Olağanüstü Hal ve Çalışma Yaşamı: OHAL
İşçilerin kamusal alanlardaki hak arayışları valilik yasakları ve güvenlik
28
OH A L REJİMİNDE İŞÇİLERİN KOLLEK TİF H A K L A RI
AV R U PA K Ö K E N L I / İ L I Ş K I L I İ Ş L E T M E L E R D E S E N D I K A L Ö R G Ü T L E N M E H A K L A R I
Emeğe Zararlıdır” başlıklı DİSK-AR raporu (20 Temmuz 2017) [http://disk.org.tr/wp-content/uploads/2017/07/OHAL-veC%CC%A7al%C4%B1s%CC%A7ma-Hayat%C4%B1-DISK-RAPOR-27-Temmuz-2017.pdf] (erişim 26.08.2019)
T Ü R K I Y E ’ D E K I E M E K H A K İ H L A L L E R I TA B L O S U
29