tarihinde atıldı. Bu tarihte Recticel ve Petrol-İş yönetimleri bir toplantı yaparak
25 Haziran 2019 tarihinde, TİS görüşmelerinin başlatılacağına dair bir protokol
üzerinde uzlaştı. İmzalanan bu protokol çerçevesinde yürütülen müzakereler
sonucunda da Petrol-İş ile Recticel yönetimi, 17 Aralık 2019’da toplu
sözleşme imzaladı. Böylelikle Recticel işçileri, yaklaşık altı yıl devam eden
bir örgütlenme sürecinin sonunda, toplu iş sözleşmesi hakkını kullanmayı
başarmış oldu.
Metal İşkolu
Renault:40
Kaynak: Petrol-İş
şirketin Türkiye’deki yerel yönetimi, Türkiye yasalarındaki
çalışma ilişkileri mevzuatında yer alan boşlukları
kullanarak yetki sürecini ve toplu sözleşme sürecini
uzatacak itirazlarda bulundu. Yerel mahkemeler tersi yönde karar verseler
de şirket yönetimi, işyerinin kimya sektöründe olmadığını iddia ederek hayli
uzun süren işkolu tespit sürecini başlattı. Böylece sendikanın toplu sözleşme
prosedürünü başlatmasına fiilen engel oldu. İşçiler işverenin sendikayı
tanımamaya devam etmesi üzerine, kendilerini fabrikaya kilitleme eylemi
gerçekleştirdi. Eylem devam ederken fabrika önünde açıklama yapan Petrol-İş
Sendikası, işçilerin sendikal hakkının engellenmek istendiğine dikkat çekti.
Sendikası - (2018 -
Petrol-İş Recticel Eylemi)
Petrol-İş Sendikası ve bağlı bulunduğu işkolu federasyonu, IndustriAll
ile Belçika’daki ilgili işkolu sendikaları, şirket yönetimi ve şirketin Avrupa
düzeyinde işyerlerinde çalışan temsilcilerin yer aldığı Avrupa İşletme
Konseyi39 nezdinde yaptıkları girişimlerle işverenin sendikayı tanımasını talep
etti ve bu sağlandı. Şirket, sendikanın toplu sözleşme yetkisine yönelik itirazını
geri çekmeyi kabul etti
Bilgi
Fransız sermayeli Renault Group’un 2013 yılında IndustriAll ile imzaladığı
“Sürdürülebilir Bir Gelişim ve Büyüme İçin Birlikte Taahhüt Etmek” başlıklı
bir Küresel Çerçeve Sözleşme (KÇS) bulunuyor.41 Şirket aynı zamanda BM
Küresel İlkeler Sözleşmesi’ni (Global Compact) 2001 yılında imzalamış
bulunuyor.
Mayıs 2015’te, metal işkolundaki büyük grev dalgasının başladığı işyerlerinden
birisi de Bursa’da kurulmuş olan ve %51 hissesine Fransız Renault Grubu’nun
sahip olduğu, Oyak Renault‘dur.42 İşçilerin sendika seçme haklarını savunmak,
kendilerinden gizli sürdürülen toplu iş sözleşmelerinin sonuçlarını protesto
etmek için başlattıkları kendiliğinden fiili grev ve protestolar, kamuoyunda
geniş yankı uyandırdı. Bu süreçte Renault işverenleri, işçilerin kendi aralarında
seçtiği temsilcilerle müzakereler yürüttü. İşçilerin büyük çoğunluğunun, üye
40 Konuya ilişkin bilgiler, referans verilen kaynakların dışında, Birleşik Metal-İş Sendikası Uluslararası İlişkiler Servisi
yazışmalarından ve servis uzmanı Eyüp Özer ile gerçekleştirilen görüşmeden derlenmiştir.
41 Sözleşmenin tam metni için bkz: http://www.industriallunion.org/sites/default/files/uploads/documents/GFAs/Renault/
GFA2013renault_gfa_-_turkish.pdf (erişim: 26.08.2019)
42 Türk –Metal Sendikası’nın metal işkolundaki çok sayıda işyeri için, Madeni Sanayi İşverenleri Sendikası (MESS) ile
yürüttüğü toplu pazarlık sonrası bir toplu sözleşme imzaladı. Bu toplu sözleşmeye itiraz eden sendika üyelerinin, başta
Recticel’deki sendikal örgütlenmede önemli bir adım, 20 Haziran 2019
Bursa olmak üzere Marmara bölgesindeki metal işkolundaki işyerlerinde başlattığı protesto dalgası, işçi hareketinde Metal
Fırtına adıyla anılan önemli bir hareket olarak tarihe geçti. Konuyla ilgili detaylar için şu kaynaklara bakılabilir: Koçak,
Hakan. “Metal İşçilerinin İsyanı Nelere İşaret Ediyor.” Birikim Dergisi, https://www.birikimdergisi.com/guncel/1210/metaliscilerinin-isyani-nelere-isaret-ediyor (2015). Çelik, Aziz. “The wave of strikes and resistances of the metal workers of 2015
39 http://www.ewcdb.eu/body/786
48
OH A L REJİMİNDE İŞÇİLERİN KOLLEK TİF H A K L A RI
AV R U PA K Ö K E N L I / İ L I Ş K I L I İ Ş L E T M E L E R D E S E N D I K A L Ö R G Ü T L E N M E H A K L A R I
in Turkey.” Centre for Policy and Research on Turkey (Research Turkey) 4.10 (2015): 21-37.
AV RUPA SERMAYELI İŞLE TMELERDE YAŞANAN KOLEK TIF İŞÇI HAK L ARI İHL AL VAK AL ARINDAN ÖRNEK LER
49