Taşımacılık İşkolu DHL Express Bilgi DHL International GmbH, Alman lojistik şirketi Deutsche Post DHL’in uluslararası kurye, kargo ve posta dağıtımını yapan, ABD merkezli bir Alman şirketidir. Dünya çapında 220’den fazla ülke ve bölgede 380.000 çalışanı vardır. ITF ve UNI küresel sendikalarıyla imzaladığı ortak bir protokol olan60 DHL’in, ilan ettiği bir “Şirket Davranış Kuralları (Code of Conduct)” metni de bulunmaktadır.61 Metinde şirket çalışanlarının sendika üyesi olmaya ya da olmamaya zorlanamayacakları, serbest oldukları ve toplu sözleşme hakkına saygı gösterildiği belirtilmektedir. Türk-İş’e bağlı Tüm Taşıma İşçileri Sendikası (TÜMTİS), daha önceki yıllarda DHL’de küresel düzeyde bir dayanışma kampanyası eşliğinde ve uzun çabalarla 2014 yılında örgütlenmişti.62 DHL’in kargo kolu olan DHL Express’te örgütlenme çalışmaları, 2017 yılında başladı. Şubat 2017’de gerekli üye 60 Söz konusu ortak protokol, iki küresel sendika ve şirketin Alman devletinin kurduğu Sorumlu İş Yönetimi İçin Ulusal Bağlantı Noktası ajansının yönlendiriciliğinde, Temmuz 2016’da imzalanmış ve taraflarca 21 Eylül 2017’de süresi Aralık 2019’a kadar uzatılmıştı. Ortak protokol, iyi bir çalışma yaşamı için sosyal diyalogun geliştirilmesini hedefleyerek OECD Çokuluslu Şirketler Davranış İlkeleri Rehberi’ni referans almıştır. (https://www.itfglobal.org/en/news/joint-statement-dp-dhl-itf-and-uni-global-union-agree-continuous-dialogue-untildecember-2019) (erişim: 26.08.2019) 61 https://www.dpdhl.com/content/dam/dpdhl/en/media-center/responsibility/dpdhl-code-of-conduct.pdf (erişim: 26.08.2019) 62 Ayrıntılı bir anlatım için bkz: Birelma, Alpkan. “When local class unionism meets internatio- Kaynak: TÜMTİS - (2017 nal solidarity: A case of union revitalisation in Turkey.” Global Labour Journal (2018). TÜMTİS DHL eylemi) Kaynak: TÜMTİS - (2017 TÜMTİS DHL eylemi) çoğunluğu sağlanarak Bakanlık’tan toplu sözleşme yetki belgesini alındı. İşveren, 8 Mart 2017’de herhangi bir somut gerekçe/kanıt sunmaksızın, üyeliklerin gerçek olup olmadığının araştırılması için mahkemeye itirazda bulundu. Bu itiraz davası, sendikanın yetki alma sürecini uzatmak için devreye sokulmuş olan bir taktikti ve şirket bu dönemde hedef seçtiği kimi işçileri işten çıkartmak işçilere gözdağı vermek, ayrımcılığa başvurmak, işçilerin taleplerini engelleyerek ve örgütlenme sürecini baskı altına almak suretiyle tek tek işçiler üzerindeki baskıyı artırdı. Sendikalaşmaya öncülük eden işçilerden 9’u işten çıkartıldı. Bunun üzerine işçiler, 17 Temmuz 2017’de, işletmenin İstanbul Yenibosna’da bulunan merkez ofisi önünde bir oturma eylemi başlattı. Bu eylem başka sendikaların yanı sıra uluslararası işkolu federasyonu International Transport Workers’ Federation ( ITF) tarafından da desteklendi. DHL Express işvereninin, ITF ve UNI küresel sendikalarıyla ortak imzaladığı protokola uymadığı, çifte standart uyguladığı vurgulandı. 8 Haziran 2018 60 OH A L REJİMİNDE İŞÇİLERİN KOLLEK TİF H A K L A RI AV R U PA K Ö K E N L I / İ L I Ş K I L I İ Ş L E T M E L E R D E S E N D I K A L Ö R G Ü T L E N M E H A K L A R I AV RUPA SERMAYELI İŞLE TMELERDE YAŞANAN KOLEK TIF İŞÇI HAK L ARI İHL AL VAK AL ARINDAN ÖRNEK LER 61