DEVLET OKULLARINDA DİNLER VE İNANÇLAR HAKKINDA ÖĞRETİME İLİŞKİN TOLEDO KILAVUZ İLKELERİ gruplar için din veya inanç özgürlüğünün eşit bir temelde korunması anlamında "yansızlık ve tarafsızlık" gerektirirler36. Ebeveyn veya Yasal Vasi AGİT taahhütleri ve uluslararası hukuk, ebeveyn ve yasal vasilerin, çocuklarını kendi dini ve felsefi inançlarına uygun olarak eğitme hakkına sahip oldukları konusunda açıktır (bu amaçla ikincisi – felsefi inanç, biraz daha dar bir yaklaşımla kendi din veya inançlarına uygun anlamına gelecek şekilde yorumlanmıştır). Bu bağlamda, Viyana Sonuç Belgesi, AGİT üyesi Devletlerin; (16.7) diğerlerinin yanı sıra, ebeveynlerin çocuklarına kendi inançlarına uygun din ve ahlak eğitimi sağlama özgürlüğüne saygı duymalarını öngörmektedir37. Benzer şekilde, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi Protokolünün 2. Maddesi uyarınca: Hiç kimse eğitim hakkından yoksun bırakılamaz. Devlet, eğitim ve öğretim alanında yükleneceği görevlerin yerine getirilmesinde, ebeveynlerin bu eğitim ve öğretimin kendi dini ve felsefi inançlarına uygun biçimde yapılmasını sağlama hakkına saygı gösterirler38. Aynı şekilde, MSHUS Madde 18(4) uyarınca: Bu Sözleşmeye Taraf Devletler, ebeveynlerin ve uygulanabilir durumlarda yasal vasilerin, çocuklarına kendi inançlarına uygun din ve ahlak eğitimi verme özgürlüğüne saygı göstermekle yükümlüdürler39. Bu, devletin ebeveyn inançları ile uyumlu bir eğitim sistemi sağlamak zorunda olduğu anlamına gelmez; fakat din öğretimi belirli bir dizi inancın doğrusunu (veya yanlışını) esas aldığında, amaçladığında veya yansıtma etkisine sahip olduğunda, ebeveynlerin çocuklarına verilen eğitim ve öğretimin niteliğine ve içeriğine itiraz edebilecekleri anlamına gelir. Sonuç olarak, ebeveynler çocuklarını bu öğretim biçimlerinden çekme hakkına sahip olmalıdır. Ebeveynler, bu Kılavuz İlkelerde ele alınanlar gibi mahkemelerin "tarafsız" ve "objektif" olarak nitelendirdikleri bir bakış açısına sahip olan ve dinler ve inançlar hakkında öğretimi amaçlayan eğitim programlarına itiraz ettiğinde, farklı ve daha karmaşık bir sorun ortaya çıkmaktadır. Her ne kadar BM İnsan Hakları Komitesi bu programların Madde 18(4) ile uyumlu olduğunu düşünse de bu gibi durumlarda çekilme haklarının gerekli olup olmadığı sorusu, aşağıda Bölüm V'de sunulan daha detaylı bir analizi gerektirir40. 36 Bakınız Yehova Şahitleri Gldani Cemaati/Gürcistan, paragraf 131. a.g.e. not 33. 37 Viyana Sonuç Belgesi, a.g.e. not 25. 38 İnsan Haklarının ve Temel Özgürlüklerin Korunmasına İlişkin Sözleşmeye Dair Protokol, CETS No.: 009, Üye Devletlerce 20 Mart 1952 tarihinde imzaya açılmış, 18 Mayıs 1954 tarihinde yürürlüğe girmiştir, https://www.coe.int/en/web/conventions/fulllist/-/conventions/treaty/009 adresinden ulaşılabilir (bundan sonra AİHS Protokol No. 1). 39 MSHUS, a.g.e. not 26. 40 "Komite, Finlandiya mevzuatının okullarda ebeveynleri ve yasal vasileri din eğitimine karşı olan öğrencilere dini eğitim yerine dinler tarihi ve etik konusunda eğitim verilmesini gerektiren ilgili hükümlerinin, eğer bu alternatif eğitim dersi yansız ve tarafsız bir şekilde verilirse ve herhangi bir dine inanmayan ebeveynlerin ve vasilerin inançlarına saygı duyarsa, kendi içinde 18(4). madde ile uyumsuz olduğunu düşünmemektedir." Hartikainen/Finlandiya (HRQ1981), paragraf 10.4. 30