II. ULUSLARARASI AYRIMCILIK KONFERANSI dokunan uygulamalardı. Bu ilke anayasamızda da temel haklar kısmında hakkın özüne dokunmama yasağı olarak geçer. BM Her Türlü Irk Ayrımcılığının Ortadan Kaldırılması Sözleşme’nin izleme organı olan, Irk Ayrımcılığının Ortadan Kaldırılması Komitesi'nin aldığı 30 No’lu Tavsiye Kararı’na bakacak olursak, taraf devletler, özellikle “barınma” başta olmak üzere “vatandaş ve vatandaş olmayanlar için yeterli barınma hakkının eşit bir şekilde garanti altına alınması ve ırk ayrımının mekânsal olarak önlenmesi, emlakçıların vatandaş olmayanlara karşı ayrımcı uygulamalarda bulunmaması için” onların ekonomik, sosyal ve kültürel haklarını kullanmasının önündeki her türlü engeli ortadan kaldırmak için gerekli önlemleri almalıdır (2932 para.).10 Bu da bizim göçmenler ve mülteciler açısından Türkiye’de çokça yaşadığımız sorunlardan biridir. Bir diğer önemli yorum örneği Çocuk Hakları Komitesi’nin yine 2017’de aldığı yeni bir yorum kararıdır. Bu sefer de Göçmen İşçilerin ve Aile Fertlerinin Korunması Sözleşmesi’nin denetim organı olan komitesiyle ortaklaşa yaptığı bir yorum söz konusudur: “Komite dönülecek ülkenin güvenliğinin, eğitim, sağlık ve hatta hukuk sisteminin şiddetten korunma anlamında yeterli olup olmadığının yine çocuğun yüksek yararı açısından düşünülüp, taraf devletçe bağımsız izlemesinin yapılması gerektiğini vurgulamaktadır (para 32/c, d, e, k).” Komiteye göre “çocuğun yüksek yararı” ilkesinin göç ve iltica süreçlerinin her aşamasında değerlendirilmesi gerekir, bu ilkenin özellikle anne veya babası idari gözetime alınan veya hakkında sınırdışı kararı alınıp uygulanacak kişiler açısından mutlaka dikkate alınması gerektiği vurgulanır. Çocuğu ailesinden ayırabilecek her kararda bu ilke esas alınmalıdır.11 Bu yorum hem Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi hem de Avrupa Konseyi açısından çığır açıcı niteliktedir. İlk başta verdiğim örnekten yola çıkacak olursak, 10 CERD/C/64/Misc.11/rev.3, The Committee on the Elimination of Racial Discrimination, 2004 (Son Erişim Tarihi: 7 Temmuz 2020). 11 UN Committee on the Protection of the Rights of All Migrant Workers and Members of Their Families (CMW). (2017). Joint general comment No. 3 of the Committee on the Protection of the Rights of All Migrant Workers and Members of Their Families and No. 22 (2017) of the Committee on the Rights of the Child on the general principles regarding the human rights of children in the context of international migration. 16 November 2017. CMW/C/GC/3-CRC/C/GC/22. Bkz: https://www.refworld.org/docid/5a1293a24.html. (Son Erişim Tarihi: 12 Temmuz 2020). 130